เริ่มงานที่ใหม่ยังไม่มีใครให้คุยด้วย สร้างมิตรภาพในที่ทำงานทีละนิด

17 กันยายน 2569

เที่ยงตรงของวันแรก เสียงเก้าอี้เลื่อนดังขึ้นพร้อมกันทั้งแถว คนรอบตัวลุกเดินไปเป็นกลุ่มเล็กๆ ที่ดูรู้กันอยู่แล้วว่าจะไปร้านไหน ส่วนเรายังนั่งจ้องหน้าจอ ทำทีเป็นอ่านเอกสารต่อ ทั้งที่ในใจกำลังคิดว่าจะเดินลงไปกินข้าวคนเดียว หรือจะรอดูว่ามีใครหันมาชวน

ความรู้สึกแบบนั้นไม่ได้แปลว่าเราเข้ากับที่นี่ไม่ได้ มันแค่บอกว่าเรายังใหม่อยู่ และมิตรภาพในที่ทำงานเกิดขึ้นช้ากว่าที่ใจอยากให้เป็นเสมอ เหตุผลส่วนหนึ่งคือผู้ใหญ่ไม่ได้ถูกจับมาอยู่ด้วยกันทุกวันแบบสมัยเรียน ถ้าอยากเข้าใจกลไกนี้ให้ลึกขึ้น ลองอ่านเหตุผลที่การมีเพื่อนใหม่ในวัยทำงานดูยากกว่าตอนเป็นเด็ก ประกอบ แล้วค่อยมาดูว่าแต่ละช่วงของการเริ่มงานใหม่ เราทำอะไรได้บ้าง

สัปดาห์แรก: แค่ให้คนจำหน้าและชื่อเราได้ก่อน

ช่วงนี้ยังไม่ใช่เวลาหาเพื่อนสนิท เป้าหมายจริงคือทำให้ตัวเองไม่เป็นคนแปลกหน้าอีกต่อไป คนที่เดินผ่านโต๊ะเราควรรู้ว่าเราชื่ออะไร ทำงานส่วนไหน และรู้สึกว่าเราทักง่าย

• ใช้คำถามเรื่องงานเป็นประตู เช่น ถามว่าไฟล์แบบนี้ปกติเก็บไว้ที่ไหน หรือห้องประชุมจองอย่างไร คนส่วนมากยินดีตอบ และการถามทำให้อีกฝ่ายรู้สึกว่าตัวเองมีประโยชน์
• จำชื่อให้ได้ ถ้าจำไม่ได้ ถามซ้ำตั้งแต่สัปดาห์แรกยังไม่น่าอาย แต่ถ้ารอไปเดือนที่สามจะยิ่งพูดยาก
• ทักทายก่อน ตอนเช้าหรือตอนเจอกันหน้าลิฟต์ แค่ยิ้มและพูดสั้นๆ ก็พอ ไม่ต้องหาเรื่องคุยต่อ
• ตอบรับคำชวนแรก ถ้ามีคนชวนไปกินข้าว แม้จะยังเขินอยู่ก็ลองไปสักครั้ง คำชวนแรกมักไม่มาซ้ำบ่อยถ้าเราปฏิเสธไปแล้ว

ถ้าไม่มีใครชวนเลย ไม่ต้องตีความว่าทุกคนไม่ชอบเรา บางทีทุกคนแค่เคยชินกับกลุ่มเดิม เราลองเป็นฝ่ายถามเองว่า “ร้านแถวนี้มีร้านไหนแนะนำไหม ขอตามไปด้วยได้หรือเปล่า” ประโยคแบบนี้ไม่ได้ขอความสนิท แค่ขอเดินไปด้วยกัน

เดือนแรก: ให้ก่อนโดยไม่หวังผล และฟังมากกว่าพูด

พอเริ่มรู้ว่าใครนั่งตรงไหน ทำงานแบบไหน ช่วงนี้เป็นจังหวะที่ความเป็นกันเองเริ่มก่อตัว สิ่งที่ช่วยได้มากคือการช่วยเหลือเล็กๆ ที่ไม่ได้ทำเพื่อเอาหน้า

• ช่วยงานเล็กที่ไม่มีใครอยากทำ เช่น ช่วยยกของ ช่วยเก็บโต๊ะหลังประชุม หรือส่งต่อข้อมูลที่เพิ่งรู้มาให้คนที่น่าจะต้องใช้
• จำรายละเอียดของคนอื่น ถ้ามีคนพูดว่าสุดสัปดาห์จะกลับบ้านต่างจังหวัด วันจันทร์ลองถามว่าเดินทางเป็นอย่างไร เรื่องเล็กแบบนี้ทำให้คนรู้สึกว่ามีคนฟังเขาจริง
• ไม่ร่วมวงนินทาตั้งแต่แรก วงนินทาอาจดูเป็นทางลัดให้สนิทเร็ว แต่สิ่งที่คนอื่นจำคือเราพร้อมพูดถึงคนที่ไม่อยู่ตรงนั้น ถ้าบทสนทนาเริ่มไปทางนั้น การฟังเงียบๆ หรือเปลี่ยนเรื่องอย่างนุ่มนวลก็พอแล้ว
• สังเกตก่อนเลือกข้าง ทุกที่ทำงานมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนซ่อนอยู่ เดือนแรกเราไม่จำเป็นต้องรู้ว่าใครไม่ถูกกับใคร และไม่ควรรีบเข้าไปอยู่ในฝั่งใด

ตัวอย่างหนึ่งที่เห็นภาพชัดคือคนที่เพิ่งเข้าไปทำงานในครัว งานช่วงเปิดร้านเร็วจนแทบไม่มีใครเงยหน้าคุยกันได้ แต่พอถึงตอนช่วยกันล้างเตาและเก็บร้าน บทสนทนาเล็กๆ ก็เริ่มไหลออกมาเอง ใครที่กำลังจะไปทำงานแบบนี้อาจอ่านเรื่องเตรียมตัวอย่างไรก่อนเข้ากะแรกในครัวของร้านอาหารไว้ก่อน แล้วจะเห็นว่าช่วงเวลาหลังเลิกงานนั่นเองที่ความเป็นทีมก่อตัว

หลังผ่านทดลองงาน: เลือกว่าใครจะเป็นมากกว่าเพื่อนร่วมงาน

เมื่อผ่านช่วงทดลองงาน เราจะรู้แล้วว่าคุยกับใครแล้วสบายใจ ใครที่คุยด้วยแล้วรู้สึกว่าต้องระวังตัว ช่วงนี้มิตรภาพบางสายเริ่มขยับจากเรื่องงานไปเรื่องชีวิต และเป็นเรื่องปกติที่จะมีแค่หนึ่งหรือสองคนที่ไปถึงจุดนั้น

ชวนนอกเวลางานแบบเบาๆ

ลองชวนไปกินข้าวเย็นหลังเลิกงาน ไปดูนิทรรศการ หรือทำกิจกรรมที่รู้ว่าเขาสนใจ ไม่ต้องเป็นทริปใหญ่ การได้เจอกันนอกบริบทงานทำให้เห็นอีกฝ่ายเป็นคนธรรมดาที่มีชีวิตนอกจากหน้าที่ คล้ายกับนักศึกษาที่ค่อยๆ สนิทกับรุ่นเดียวกันผ่านกิจกรรมชมรมแม้ไม่ใช่คนช่างพูด คือมีกิจกรรมเป็นตัวช่วยให้ไม่ต้องหาเรื่องคุยตลอด

แยกมิตรภาพออกจากเรื่องผลประโยชน์

เพื่อนที่ทำงานด้วยกันอาจต้องแข่งกันในบางเรื่อง เช่น การประเมินผลหรือโอกาสเลื่อนตำแหน่ง สิ่งที่ช่วยรักษาความสัมพันธ์ได้คือการพูดตรงๆ เมื่อมีเรื่องงานที่เห็นไม่ตรงกัน แทนที่จะไปเล่าให้คนอื่นฟัง และไม่ใช้สิ่งที่เพื่อนเล่าเรื่องส่วนตัวมาเป็นข้อมูลในเรื่องงาน

ตารางไม่ตรงกันก็ยังเป็นเพื่อนได้

ถ้าเพื่อนคนที่สนิทด้วยย้ายไปทำกะอื่นหรือได้วันหยุดไม่ตรงกับเรา ความสนิทไม่จำเป็นต้องจบลง มีวิธีจัดนัดให้เกิดขึ้นจริงแม้วันหยุดของสองคนไม่เคยตรงกันที่ช่วยให้ยังได้เจอกันอยู่

ระวังการเทใจให้เร็วเกินไป

บางครั้งเราเหงาจนอยากระบายทุกอย่างกับคนแรกที่ใจดีด้วย ลองเว้นช่วงให้ความไว้ใจค่อยๆ สะสม ดูว่าเขาเก็บเรื่องของคนอื่นได้ไหม ก่อนจะเล่าเรื่องที่สำคัญกับเรามาก

เพื่อนร่วมงานไม่ต้องกลายเป็นเพื่อนสนิทกันทุกคน การมีคนที่ทักทายกันอย่างจริงใจ ช่วยกันเวลางานหนัก และไว้ใจได้สักสองสามคน ก็ทำให้วันทำงานเบาลงได้มากแล้ว